ŚMIERĆ

„Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią” – dialog pomiędzy mistrzem a śmiercią. Przedstawienie śmierci jest groteskowe i karykaturalne. Jej obraz został wyolbrzymiony i przerysowany. W utworze znaleźć można motyw vanitas oraz dance macabre.

Treny J. Kochanowskiego – ból po stracie dziecka. Ukazanie tęsknoty ojca za córką. Niepogodzenie się ze stratą. Wspomnienia Kochanowskiego o córce. 

„Dżuma” A. Camus – śmierć wywołana epidemią Dżumy w mieście Oran. Początkowo staje się ona fascynującym zjawiskiem w miasteczku. Jednak im dłużej trwa tym bardziej jest powszechnym zjawiskiem do którego ludzie się przyzwyczajają. W utworze śmierć może dotknąć każdego, bez względu na to kim jest. Umierają zarówno dorośli jak i dzieci. Autor ukazuje walkę ze śmiercią. Są ludzie, którzy z nią walczą, inni się jej poddają lub przed nią uciekają.

Mit o Dedalu i Ikarze – mit o Dedalu i Ikarze przedstawia ojca i syna. Oboje są oni marzycielami. Ich pierwszym marzeniem jest ucieczka od króla, który ich więził. Drugim, możliwość latania. Mężczyźni konstruują skrzydła z ptasich piór z woskiem. Dzięki temu wynalazkowi udaje im się uciec. Ojciec przestrzega syna przed słońcem. Ten zafascynowany lotem nie zwraca na nie uwagi i wznosi się za wysoko. Jego skrzydła roztapiają się, a on wpada do morza.

„Kot w pustym mieszkaniu” Szymborska – Podmiotem lirycznym w tym utworze jest kot, którego właściciel umarł i zostawił go samego w pustym mieszkaniu. Kot ma pretensje do właściciela, że odszedł. Szuka go, ale nie potrafi odnaleźć. Czuje w domu pustkę, ponieważ śmierć właściciela była 

niespodziewana.

„Sowiński w Okopach Woli” Słowacki – śmierć bohatera. Generał Sowiński walczy pomimo swojego kalectwa. Jego śmierć następuje w kościółku na Woli. Jest on ostatnią osobą, która została na polu bitwy. Wokół niego leżą polegli rycerze. Generał uważa, że śmierć jest lepsza niż poddanie się. Ojczyzna jest dla niego najważniejsza. Swoją postawą chce dać przykład dla kolejnych pokoleń.

„Lilie” Mickiewicz –Ukazanie zbrodni i kary. Żona zabija męża i stara się ukryć swój czyn. Pochowuje go w ziemi, z której zaczynają wyrastać lilie. Żona cały czas stara się je wycinać, aby bracia męża nie poznali tajemnicy. Wrócili oni z wojny i kiedy dowiadują się o śmierci brata, chcą prosić jego żonę o rękę. Zmarły postanawia wymierzyć im karę dlatego pojawia się na ziemi pod postacią widma. Duch sprawia, że zawala się cerkiew, w której znajdują się jego bliscy. Śmierć ta jest wyrazem sprawiedliwości.

„Oskar i pani Róża” Eric Emmanuel Schmitt – śmierć chłopca chorego na białaczkę. Główny bohater Oskar przebywa w szpitalu, w którym odwiedza go ciocia Róża. Rodzice Oskara odwiedzają go bardzo rzadko, ponieważ boją się jego odejścia i nie wiedzą jak mają się przy nim zachowywać. Oskar umiera jako dziecko spełnione i szczęśliwe. W momencie śmierci stwierdza, że przeżył życie jak najlepiej mógł. Sądzi tak, ponieważ w ciągu 24h mijało 10 lat jego życia. Dzięki temu przeszedł przez wszystkie etapy życia. Chłopiec nie boi się śmierci i jest na nią gotowy.

„Śmierć pułkownika” Mickiewicz – śmierć bohaterska Emilii Plater, która była pułkownikiem.

Umiera ona w chacie leśnika w głuchej puszczy, otoczona przedmiotami związanymi z rycerskością. Podczas śmierci jest otoczona ludźmi. Kobieta jest chrześcijanką, dlatego w chwili śmierci pojednuje się z Bogiem. Nie chce, żeby po śmierci oddawano jej hołd. Dla niej ważniejsza jest walka z wrogiem niż płacz po stracie.

Inne:

• Biblia
• "Pieśń o Rolandzie"
• "Zdążyć przed panem Bogiem" Hanna Krall
• "Romeo i Julia" William Szekspir
• "Inny świat" Gustaw Herling - Grudziński
• "Kamizelka" Bolesław Prus