DZIADY CZ. III

Czas akcji: 1 listopada 1823 roku i trwa cały rok

Miejsce akcji: Wilno, Warszawa, Petersburg, Lwów

Bohaterowie: Konrad, ksiądz Piotr, Nowosilcow, młodzież polska, Ewa, pani Rollison

Dziady to dramat romantyczny z którym wiążą się pojęcia:

a)      Fragmentaryzm – nie dowiemy się wszystkiego o bohaterze i fragmentach

b)      Martyrologia – obraz męczeństwa narodu

c)      Ofiara niewinna – zestawienie ofiary młodzieży z ofiarą Jezusa

d)     Psychomachia – walka z samym sobą

e)      Bunt prometejski – bunt wobec Boga

f)       Oniryzm – sny bohaterów

Opis najważniejszych scen:

Prolog: Więzień śpi w celi, nad nim stoi anioł, który przepowiada mu wolność. Kiedy więzień się budzi zapowiedź wolności nie cieszy go. Mimo tego postanawia dokonać wielkich czynów. Aby udowodnić swoją gotowość symbolicznie zmienia swoje imię z Gustawa na Konrada.

Scena 1 ( więzienna):

Czas i miejsce akcji: klasztor zamieniony na więzienie, cela Konrada, Wigilia

Bohaterowie: Jakub, Adolf, Konrad, Sobolewski, Tomasz, ks. Lwowicz, Feliks

Opowieści więźniów o aresztowaniach, bliskich i losach innych więźniów.

Aresztowania są chęcią przypodobania się carowi przez Nowosilcowa

Aresztowani nie znają powodu zatrzymania, nie mogą się bronić, nie wiedzą ile czasu spędzą w więzieniu, nie mają kontaktu ze światem, są głodzeni i nie mają opieki medycznej, mają poczucie zjednoczenia

Opowieść Jana: prześladowanie i wywożenie dzieci na Sybir, traktowanie ich nieludzko, zakucie w łańcuchy

Scena 2 ( WIELKA IMPROWIZACJA)

Konrad wygłasza Wielką Improwizację, ponieważ nie zgadza się na takie losy Polaków. Walczy o wolność narodu. Zwraca się do Boga i czuje się mu równy. Uważa, że lepiej rządziłby światem niż Bóg. Chce żeby Ten oddał mu część swojej władzy. Grozi mu pojedynkiem i neguje jego sprawiedliwość. Porównuje go do cara. Siła Konrada wynika z uczuć i miłości do narodu. Jest patriotą i poświęca się dla swojej ojczyzny.

Konrad = Kreator

Scena 4 ( Widzenie Ewy)

Ewa we śnie widzi siebie zbierającą kwiaty, zwieńcza nimi skronie Maryi. Ona bierze jej wianek i podaje Jezusowi. Kwiaty mają tu symbolizować młodzież Polską. Ich ofiara jest przyjęta przez Maryję i zaniesiona Jezusowi.

Scena 5 ( Widzenie ks. Piotra)

Ksiądz Piotr zwraca się do Boga, jest przy tym pokorny. Dostępuje on zaszczytu poznania przyszłych losów Polski.

Motywy biblijne                                                        Odniesienie do rzeczywistości

Herod                                                                         Car, tyrania systemu

Droga krzyżowa                                                        Drogi wywózki mieszkańców na Sybir

Chrystus                                                                    Naród Polski

Piłat                                                                           Francja

Krzyż                                                                        Zaborcy

Żołnierz męczący Chrystusa                                    Austria, Prusy, Rosja

Zmartwychwstanie                                                   Zmartwychwstanie Polski to wyzwolenie swiata

Wskrzesiciel ma na imię czterdzieści i cztery

Hipotezy na ten temat:

·         Kabalistyczny szyfr imienia Adam

·         40 – odrodzenie, 4- pośrednik między Bogiem a ludźmi

·         Słowa zostały napisane w natchnieniu i nic nie znaczą

Scena 6 ( Sen Senatora)

Szatani dręczą Senatora snami. Jego sen przedstawia największe obawy senatora. Jego władza trwa tak długo jak życzy sobie tego car i to od niego wszystko zależy. Senator boi się, że wszystko straci i stanie się nikim oraz że ludzi będą z niego drwić.

Scena 7 ( Salon Warszawski):

Towarzystwo Stolikowe

KTO bierze udział w scenie? – Damy, generałowie, urzędnicy, hrabia, literaci

W JAKIM JĘZYKU toczy się dyskusja? – francuski

O CZYM rozmawiają? – o balach, nie postrzegają Nowosilcowa jako wroga, nie interesują się sprawami kraju, obojętny jest im los ojczyzny

Towarzystwo przy drzwiach

KTO ? – Zenon Nimojewski, Adolf, młodzi ludzie, dwóch starych Polaków

W JAKIM JĘZYKU? – polski

O CZYM? – o sytuacji na Litwie, prześladowaniach dzieci, dostrzeganie konieczności zjednoczenia, opowieść o Cichowskim ( upozorowanie jego śmierci, zabiegi żony która chciała się dowiedzieć co się stało z jej mężem, skazanie go na tortury, powrót Cichowskiego i jego zmiana fizyczna i psychiczna)

Konrad – bohater romantyczny

a)      Samotnik

b)      Przechodzi symboliczną przemianę

c)      Buntownik

d)     Poeta

e)      Prometeusz

Obraz Rosji i Rosjan

Rosjanie zachowują się wobec Polaków okrutnie. Osoby, które znajdowały się w więzieniu były gnębione. Nie miały kontaktu ze światem. W dramacie zauważyć można jednak, że nie wszyscy Rosjanie zachowywali się tak samo. Jedni stosowali nieludzkie kary a inni byli w stanie okazać współczucie.

Petersburg – miasto to zostało wzniesione aby spełnić kaprys cara Piotra Wielkiego, zbudowano je kosztem wysiłku całego narodu, miejscowość ta powstała na nieszczęściu i ofiarach którzy ją budowali. Jest potężne, ale nie sprzyja mieszkańcom.