OŚWIECENIE

Lata 40 XVIIIw – 1822r

                                              

Pojęcia:

Krytycyzm oświeceniowy – idea oświeceniowa głosząca konieczność dociekania racji swych przekonań

Racjonalizm – pogląd filozoficzny według którego w poznawaniu świata należy kierować się rozumem

Empiryzm – pogląd głoszący, że świat należy poznać przez doświadczenie

Tabula rasa – umysł ludzki pojmowany jest jako czysta karta zapisywana od narodzin człowieka przez doświadczenie

Utylitaryzm – założenie użyteczności wszystkich dzieł człowieka

Ateizm – pogląd negujący istnienie Boga

Deizm – pogląd według, którego Bóg stworzył świat ale nie ingeruje w jego losy

Libertynizm – początkowo ruch dążący do wyzwolenia umysłu z więzów tradycji, później negatywne określenie niemoralnego stylu życia

Przedstawiciele epoki:

·         Ignacy Krasicki

·         Adam Naruszewicz

·         Immanuel Kant

·         Denis Diderot

Wartości cenione w oświeceniu: rozum, nauka, doświadczenie, praca, tolerancja, szczęście, harmonia

Nurty w literaturze epoki:

1.      Klasycyzm – nawiązuje do antyku, cechuje się umiarem, harmonią, prostotą

Przedstawiciel: I. Krasicki

2.      Sentymentalizm – nurt, według którego literatura ma być ukazaniem wewnętrznego życia człowieka

Przedstawiciel: F. Karpiński

3.      Rokoko – styl w sztuce europejskiej uważany za ostatnią fazę baroku, cechuje się przepychem i krótkimi dowcipnymi utworami

Przedstawiciel: F. Zabłocki